Uitgelezen kans voor aanbrengen van personele unies

Op dit moment zijn er bij NS en ProRail de nodige vacatures in het topmanagement. Bij NS zijn een positie in de Raad van Bestuur en de functie van algemeen directeur van NS Reizigers vacant. Bij ProRail komt binnenkort de functie van de voorzitter van de Raad van Bestuur vrij. Daarnaast zijn er nog twee posities in de Raad van Bestuur onbezet. Een uitgelezen moment om de samenwerking tussen NS en ProRail te verbeteren door het aanbrengen van personele unies in het topmanagement. Bovendien een eenvoudig te treffen maatregel die al op korte termijn veel kan bijdragen aan het dichter bij elkaar brengen van beide organisaties. Dit kan als een pragmatische invulling worden gezien van de escalatiemechanismen die in Netwerk Nederland (LTSa deel II) worden aangekondigd. Dit kan in aanvulling op de voorgestelde maatregelen die er op gericht zijn om van buitenaf prikkels tot samenwerking tussen NS en ProRail aan te brengen. Daarbij gaat het om het op elkaar afstemmen van de prestatiemaatstaven in de concessies voor de exploitatie van het Hoofdrailnet van NS en de beheerconcessie van ProRail. Ook willen de ministeries van I&M en Financiën in onderlinge afstemming een actiever aandeelhoudersbeleid gaan voeren. Zonder meer zinvolle maatregelen. De achilleshiel van deze voorstellen is echter dat bij uiteenlopende opvattingen en belangen tussen de bedrijven een externe scheidsrechter nodig blijft. Het ontbreekt in de voorstellen in Netwerk Nederland aan harde interne prikkels om tot integrale afwegingen en besluiten te komen. In ons eerder gepubliceerde  visiedocument is aangegeven dat de integrale afwegingen op vier te onderscheiden niveaus van coördinatie én in de onderlinge samenhang tot stand moet komen. Dat is geen sinecure en om dat van buiten aan te brengen is bijna ondoenlijk. De oorzaak hiervan is de informatieachterstand die de ministeries van I&M en Financiën hebben als opdrachtgever en eigenaar van beide bedrijven. Dit geeft blijvend ruimte aan de bedrijven om  hun eigen belangen tot op het hoogste niveau te expliciteren en uit te spelen. Voor buitenstaanders blijft het nu eenmaal lastig om in een technisch complex systeem tot de goede integrale afwegingen te komen. Met het aanbrengen van personele unies wordt deze verantwoordelijkheid bij het topmanagement neergelegd. Dit zorgt niet alleen voor een betere kwaliteit van de besluiten, het draagt ook bij aan de snelheid van het besluitvormingsproces. De Rijksoverheid kan deze besluiten vanuit haar rol als opdrachtgever en eigenaar altijd nog toetsen en waar nodig corrigeren. Een bijkomend voordeel van het verhelderen van de verantwoordelijkheid van het management is dat bij problemen de rekening minder gemakkelijk bij de Rijksoverheid wordt neergelegd. Ook vanuit een ontwikkelingsperspectief is er veel voor te zeggen om op dit moment personele unies aan te brengen. In de komende drie tot vijf jaar moeten NS en ProRail gezamenlijk een grote slag maken. Met één gezamenlijke leiding is de slaagkans van alle voorgenomen verbeterprogramma’s aanzienlijk groter dan bij gescheiden managementverantwoordelijkheden. Over drie of jaar kan worden bezien of het continueren van geïntegreerd management van NS en ProRail nog verder nodig en wenselijk is. Dit evaluatiemoment biedt niet alleen ruimte om alsnog tot benoeming van aparte directies over te gaan, maar ook  om te besluiten om tot verdergaande integratie van beide organisaties te komen indien de ervaring leert dat dit nodig is.

Maarten Veraart

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Post Navigation